22/04/2026: 81.000 người dùng Claude nói gì về kinh tế AI?

Một khảo sát gần đây với 81.000 người dùng Claude của Anthropic đã tiết lộ những lo ngại và lợi ích kinh tế từ AI. Những người làm việc trong các vai trò chịu ảnh hưởng nhiều bởi AI, đặc biệt là người mới vào nghề, thường lo lắng hơn về việc mất việc làm. Tuy nhiên, cả những người có thu nhập cao nhất và thấp nhất đều ghi nhận mức tăng năng suất đáng kể, chủ yếu nhờ mở rộng phạm vi công việc.

Những phát hiện chính:

• Khảo sát gần đây của chúng tôi với 81.000 người dùng Claude cho thấy những người làm việc trong các vai trò chịu ảnh hưởng nhiều bởi AI có nhiều lo ngại hơn về việc mất việc làm do AI. Những lo ngại này cũng cao hơn ở những người mới vào nghề.
• Những người trong các ngành nghề được trả lương cao nhất và thấp nhất báo cáo mức tăng năng suất lớn nhất, phổ biến nhất là từ việc tăng phạm vi công việc (thực hiện các nhiệm vụ mới).
• Những người trải nghiệm tốc độ làm việc nhanh nhất nhờ AI lại bày tỏ lo ngại cao hơn về việc mất việc làm.

Để thông báo cho công chúng về những thay đổi kinh tế mà chúng tôi đang quan sát được với AI, Chỉ số Kinh tế của chúng tôi chia sẻ những công việc mà Claude đang được yêu cầu thực hiện, và trong những công việc nào Claude đang đảm nhận phần lớn các nhiệm vụ. Tuy nhiên, cho đến nay, chúng tôi thiếu thông tin về cách các mô hình sử dụng này phản ánh suy nghĩ và ấn tượng của mọi người về AI.

Nghiên cứu khảo sát gần đây của chúng tôi với 81.000 người dùng Claude cung cấp một cách để kết nối những lo ngại kinh tế của mọi người với những gì chúng tôi đã định lượng được trong lưu lượng truy cập Claude.

Khảo sát đã hỏi mọi người về tầm nhìn và nỗi sợ hãi xung quanh những tiến bộ của AI. Nhiều suy nghĩ mà mọi người chia sẻ đã chạm đến các chủ đề kinh tế. Chúng tôi nhận thấy rằng nhiều người sợ mất việc làm—mặc dù họ cũng cảm thấy năng suất và được trao quyền hơn trong công việc. Trong một số trường hợp, AI đã giúp họ khởi nghiệp, hoặc cho họ thời gian để làm những việc quan trọng hơn; trong những trường hợp khác, AI gây cảm giác gò bó, hoặc bị áp đặt bởi người sử dụng lao động của họ.

Kết quả khảo sát cung cấp bằng chứng ban đầu cho thấy mức độ tiếp xúc được quan sát (thước đo rủi ro dịch chuyển do AI của chúng tôi) có mối tương quan với mối lo ngại kinh tế về AI. Những người trong các ngành nghề có mức độ tiếp xúc cao—được định nghĩa bởi các nhiệm vụ mà Claude được quan sát thực hiện—càng lo lắng hơn về sự dịch chuyển kinh tế. Điều này phù hợp với việc mọi người nhận thức rộng rãi về sự lan rộng và tác động tiềm tàng của AI. Chúng tôi sẽ mở rộng các phát hiện của mình dưới đây.

Ai lo lắng về việc mất việc làm?

“Chà, giống như bất kỳ ai có công việc văn phòng ngày nay, tôi lo lắng 100%, gần như 24/7 về việc cuối cùng sẽ mất việc làm vào tay A.I.”—Kỹ sư phần mềm.¹

Một phần năm số người trả lời trong khảo sát của chúng tôi đã bày tỏ lo ngại về sự dịch chuyển kinh tế. Một số lo lắng về điều này một cách trừu tượng: một nhà phát triển phần mềm cảnh báo về “khả năng AI ở trạng thái hiện tại được sử dụng để thay thế các vị trí cấp thấp.” Những người khác than thở rằng công việc của họ, hoặc các khía cạnh trong công việc của họ, đang bị tự động hóa. Một nhà nghiên cứu thị trường nói, “Về việc cải thiện khả năng của tôi, không còn nghi ngờ gì nữa. [N]hưng trong tương lai AI có thể thay thế công việc của tôi.” Trong một số công việc, mọi người cảm thấy nó làm cho công việc của họ khó khăn hơn. Một nhà phát triển phần mềm nhận thấy rằng “khi AI xuất hiện, các quản lý dự án bắt đầu giao những nhiệm vụ và lỗi khó hơn để giải quyết.”

Trong suốt báo cáo này, chúng tôi sử dụng các bộ phân loại được hỗ trợ bởi Claude để suy ra các thuộc tính và cảm xúc của mọi người từ phản hồi của họ. Ví dụ, nhiều người tham gia đề cập đến lĩnh vực công việc của họ một cách tình cờ hoặc cung cấp chi tiết hữu ích về cuộc sống công việc của họ, điều này cho phép chúng tôi suy ra ngành nghề của họ. Tương tự, chúng tôi định lượng những lo ngại về mất việc làm bằng cách yêu cầu Claude xác định và diễn giải các trích dẫn trực tiếp trong đó người trả lời cho biết vai trò của họ có nguy cơ bị thay thế bởi AI. Chúng tôi đưa ra các ví dụ về lời nhắc trong Phụ lục.

Mối đe dọa nhận thức được từ AI của người trả lời có mối tương quan với thước đo mức độ tiếp xúc được quan sát của chúng tôi, phản ánh tỷ lệ phần trăm các nhiệm vụ của một công việc mà Claude được sử dụng. Một người trả lời càng lo lắng về AI khi thước đo mức độ tiếp xúc được quan sát của chúng tôi đối với người trả lời đó càng cao. Ví dụ, giáo viên tiểu học ít lo lắng về việc bị thay thế hơn kỹ sư phần mềm, điều này phù hợp với thực tế là việc sử dụng Claude nghiêng về các nhiệm vụ lập trình.

Chúng tôi thể hiện điều này trong Hình 1 dưới đây. Trục y là tỷ lệ phần trăm người trả lời trong một ngành nghề nhất định nói rằng AI đã hoặc có khả năng sẽ thay thế vai trò của họ sớm. Trục x là mức độ tiếp xúc được quan sát. Biểu đồ cho thấy, trung bình, những người trong các ngành nghề có mức độ tiếp xúc cao hơn có xu hướng bày tỏ lo ngại nhiều hơn về việc công việc của họ bị tự động hóa. Cứ mỗi 10 điểm phần trăm tăng lên trong mức độ tiếp xúc, mối đe dọa công việc nhận thức được tăng 1,3 điểm phần trăm. Những người trong top 25% mức độ tiếp xúc đề cập đến mối lo ngại này gấp ba lần so với những người trong 25% dưới cùng.

Hình 1: Mối đe dọa công việc nhận thức được từ AI và Mức độ tiếp xúc được quan sát. Tỷ lệ phần trăm người trả lời cho biết có mối đe dọa công việc từ AI so với thước đo Mức độ tiếp xúc được quan sát từ Massenkoff và McCrory (2026). Một người trả lời được mã hóa là có mối đe dọa công việc nếu họ nói rằng vai trò của họ đã bị thay thế hoặc giảm đáng kể, hoặc những thay đổi như vậy có khả năng xảy ra trong thời gian tới (được mã hóa bằng Claude). Đường màu xanh lá cây thể hiện một đường hồi quy tuyến tính đơn giản.

Một đặc điểm quan trọng khác của người lao động là giai đoạn sự nghiệp. Trong nghiên cứu trước đây, chúng tôi đã báo cáo những dấu hiệu ban đầu về sự chậm lại trong việc tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp và những người mới vào nghề ở Hoa Kỳ. Đối với khoảng một nửa số người trả lời trong khảo sát này, chúng tôi có thể suy ra giai đoạn sự nghiệp từ câu trả lời của họ.² Chúng tôi nhận thấy rằng những người mới vào nghề có nhiều khả năng bày tỏ lo ngại về việc mất việc làm hơn những người có kinh nghiệm.

Hình 2: Mối lo ngại về sự dịch chuyển kinh tế theo giai đoạn sự nghiệp. Tỷ lệ phần trăm người trả lời cho biết có mối đe dọa công việc từ AI, theo giai đoạn sự nghiệp. Cả hai trường đều được suy ra từ các phản hồi tự do bằng cách sử dụng bộ phân loại được hỗ trợ bởi Claude.

Ai được hưởng lợi từ AI?

Sử dụng Claude để đánh giá các phản hồi khảo sát, chúng tôi đã xếp hạng mức độ tăng năng suất tự báo cáo của mọi người từ AI trên thang điểm 1–7, trong đó 1 là “ít năng suất hơn,” 2 là “không thay đổi,” và mỗi cấp độ tiếp theo biểu thị một mức tăng lớn hơn. Các phản hồi đạt điểm 7 bao gồm những lời chứng thực như, “Trước đây phải mất hàng tháng để tạo ra trang web mà tôi [đã tạo] trong 4-5 ngày”; Claude cho điểm 5 đối với những tuyên bố như, “Việc có thể mất bốn giờ đã được hoàn thành trong một nửa thời gian,” và điểm 2 đối với những tuyên bố như, “Cá nhân tôi, tôi đã nhờ AI giúp sửa mã trên một trang web. Nhưng phải mất nhiều lần thử mới đạt được kết quả mong muốn.”³

Nhìn chung, mọi người báo cáo mức tăng năng suất đáng kể trung bình. Điểm năng suất trung bình là 5,1, tương ứng với “năng suất hơn đáng kể.” Người trả lời của chúng tôi, tất nhiên, là những người dùng Claude tích cực sẵn lòng tham gia khảo sát. Điều này có thể khiến họ có nhiều khả năng báo cáo lợi ích năng suất hơn so với người dùng trung bình. Khoảng 3% báo cáo tác động tiêu cực hoặc trung lập, và 42% không đưa ra dấu hiệu rõ ràng về năng suất.

Điều này có sự phân chia phần nào theo mức thu nhập. Bảng bên trái trong Hình 3 cho thấy những người trong các công việc được trả lương cao, như nhà phát triển phần mềm, đã thể hiện mức tăng năng suất lớn nhất từ AI. Kết quả này không chỉ do lập trình; nó vẫn đúng khi chúng tôi loại bỏ các ngành nghề máy tính và toán học. Nó lặp lại một phát hiện trước đây của Chỉ số Kinh tế cũng ủng hộ những người lao động được trả lương cao hơn: trong các nhiệm vụ đòi hỏi trình độ học vấn cao hơn, Claude có xu hướng giảm thời gian hoàn thành nhiệm vụ (so với việc thực hiện mà không có AI) với tỷ lệ phần trăm cao hơn.

Một số người lao động được trả lương thấp nhất cũng mô tả mức tăng năng suất cao. Điều này bao gồm một đại diện dịch vụ khách hàng sử dụng “AI giúp tôi tiết kiệm rất nhiều thời gian trong việc tạo phản hồi dựa trên một phản hồi khác.” Và trong một số trường hợp, những người trong các công việc lương thấp đang sử dụng AI cho các dự án phụ kỹ thuật. Ví dụ, một tài xế giao hàng đang sử dụng Claude để khởi nghiệp kinh doanh thương mại điện tử, và một người làm vườn đang xây dựng một ứng dụng âm nhạc.

Hình 3: Mức tăng năng suất suy ra theo ngành nghề. Bảng bên trái hiển thị lợi ích năng suất trung bình suy ra từ AI (được suy ra bằng bộ phân loại hỗ trợ bởi Claude) theo phần tư mức lương trung bình của ngành nghề từ BLS. Bảng bên phải hiển thị kết quả tương tự, được chia theo nhóm ngành nghề chính. Các thanh lỗi hiển thị khoảng tin cậy 95%.

Chúng tôi xem xét chi tiết hơn điều này trong bảng bên phải của Hình 3, hiển thị mức tăng năng suất suy ra theo nhóm ngành nghề chính. Ở trên cùng là các ngành nghề quản lý. Những người trả lời này chủ yếu là các doanh nhân sử dụng Claude để xây dựng doanh nghiệp.⁴ Danh mục cao tiếp theo là máy tính và toán học, bao gồm các nhà phát triển phần mềm. Hai nhóm thể hiện sự cải thiện năng suất nhẹ nhất là những người làm việc trong các ngành nghề khoa học và pháp lý. Một số luật sư lo lắng về khả năng của AI trong việc tuân thủ các hướng dẫn chính xác. Ví dụ: “Tôi đã đưa ra các quy tắc rất cụ thể về cái gì ở đâu, cách đọc một tài liệu pháp lý, tôi muốn nó làm gì… nhưng nó luôn đi chệch hướng.”

Một câu hỏi quan trọng khi AI lan rộng khắp nền kinh tế là lợi ích sẽ tích lũy ở đâu—cho người lao động, người quản lý của họ, người tiêu dùng, hay các tập đoàn. Người trả lời đã chỉ ra người nhận những lợi ích này trong khoảng một phần tư các cuộc phỏng vấn. Nhìn chung, hầu hết những người này đều nêu ra lợi ích cho bản thân, thông qua các nhiệm vụ nhanh hơn, phạm vi mở rộng và thời gian được giải phóng.⁵ Nhưng 10% số người trả lời nêu tên người nhận nói rằng người sử dụng lao động hoặc khách hàng đang yêu cầu và nhận được nhiều công việc hơn. Một tỷ lệ nhỏ hơn đề cập đến lợi ích cho các công ty AI, và một tỷ lệ thậm chí nhỏ hơn nói rằng AI sẽ là một tác động tiêu cực ròng. Điều này phụ thuộc vào giai đoạn sự nghiệp: chỉ 60% người mới vào nghề cho biết họ cá nhân được hưởng lợi từ AI, so với 80% chuyên gia có kinh nghiệm.

Hình 4: Phần thặng dư từ năng suất AI đi về đâu? Trong số những người trả lời nêu tên người hưởng lợi từ việc tăng năng suất AI của họ, tỷ lệ phần trăm xác định từng đích đến.

Phạm vi và tốc độ

Người trả lời cũng chia sẻ nơi họ trải nghiệm mức tăng năng suất. Chúng tôi phân loại điều này thành phạm vi, tốc độ, chất lượng và chi phí. Ví dụ, nhiều người sử dụng AI cho các nhiệm vụ lập trình nói những điều như, “Tôi không phải là người làm công nghệ nhưng giờ tôi là một nhà phát triển full stack.” Đây là sự mở rộng phạm vi; AI mở khóa những khả năng mới cho họ. Ngược lại, một số người dùng đã đẩy nhanh các nhiệm vụ mà họ đã và đang làm, như kế toán viên nói, “Tôi đã xây dựng một công cụ giúp tôi hoàn thành một nhiệm vụ tài chính trong 15 phút mà trước đây mất 2 giờ.” Lợi ích về chất lượng thường đến từ việc kiểm tra kỹ lưỡng hơn mã, hợp đồng và các giấy tờ khác. Và một tỷ lệ nhỏ người trả lời đề cập đến chi phí thấp khi sử dụng AI: “[N]ếu tôi thuê một quản lý mạng xã hội thì sẽ vượt quá ngân sách của tôi.”

Chúng tôi nhận thấy rằng cải thiện năng suất phổ biến nhất là về phạm vi, được 48% người dùng đề cập rõ ràng về tác động năng suất. 40% người dùng đề cập đến năng suất nhấn mạnh vào tốc độ.

Hình 5: Người dùng báo cáo loại tăng năng suất nào? Tỷ lệ người trả lời mô tả từng loại lợi ích năng suất.

Kinh nghiệm của mọi người với Claude cũng có thể định hình những lo ngại của họ về AI. Để đánh giá điều này, chúng tôi đã đo lường mức độ tăng tốc được người trả lời báo cáo, bằng cách trích xuất

Đọc bài gốc