Từ điển Claude & AI

Agentic coding là cách lập trình mà AI không chỉ viết code theo yêu cầu, mà còn tự động phân tích vấn đề, lên kế hoạch, tự sửa lỗi và cải thiện code cho đến khi đạt được kết quả tốt nhất. Giống như có một lập trình viên AI tự động hoàn thành công việc vậy.

Anthropic là tên một công ty công nghệ lớn, giống như Google hay Microsoft, nhưng họ chuyên về phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là các mô hình AI có thể trò chuyện và làm nhiều việc khác nhau, ví dụ như Claude.

API giống như một người phục vụ nhà hàng vậy. Bạn không cần biết đầu bếp làm món ăn thế nào, chỉ cần nói với người phục vụ (API) bạn muốn món gì, họ sẽ mang món đó ra cho bạn. Trong công nghệ, API giúp các chương trình khác nhau "nói chuyện" với nhau để trao đổi thông tin hoặc thực hiện yêu cầu.

Artifacts trong Claude là những "sản phẩm" mà bạn và Claude cùng tạo ra, như các đoạn code, văn bản, hoặc hình ảnh. Chúng được hiển thị trong một cửa sổ riêng, giúp bạn dễ dàng xem, chỉnh sửa và sử dụng lại.

Batch API (hay API hàng loạt) là cách gửi nhiều yêu cầu cùng lúc đến Claude/AI thay vì gửi từng cái một. Giống như bạn gom nhiều lá thư vào một phong bì rồi gửi đi, thay vì gửi từng lá riêng lẻ vậy. Việc này giúp tiết kiệm thời gian và tài nguyên hơn.

Chain-of-thought (CoT) là một kỹ thuật giúp AI suy nghĩ từng bước một, giống như khi bạn giải một bài toán khó và cần ghi ra các bước trung gian. Nhờ đó, AI sẽ đưa ra câu trả lời chính xác và dễ hiểu hơn, đặc biệt với những câu hỏi phức tạp.

Claude là một "trợ lý ảo" thông minh do công ty Anthropic tạo ra. Nó giống như một người bạn có thể trò chuyện, trả lời câu hỏi, viết bài, tóm tắt thông tin và giúp bạn làm nhiều việc khác bằng cách hiểu và dùng ngôn ngữ tự nhiên.

Claude Agent SDK là một bộ công cụ giúp các lập trình viên dễ dàng xây dựng và kết nối các "đặc vụ" AI (như chatbot, trợ lý ảo) với mô hình Claude. Nó giống như một bộ đồ chơi lắp ráp, giúp bạn tạo ra các chương trình thông minh mà không cần phải viết quá nhiều mã phức tạp từ đầu.

Claude Code là cách để bạn nói chuyện với Claude bằng cách gõ lệnh vào một cửa sổ đen trên máy tính, giống như bạn đang ra lệnh cho máy tính vậy. Nó giúp những người thích dùng lệnh hoặc muốn tự động hóa nhiều việc với Claude.

Claude Desktop là một phiên bản của Claude mà bạn có thể cài đặt và chạy trực tiếp trên máy tính cá nhân của mình, giống như các ứng dụng khác. Thay vì phải mở trình duyệt web để dùng Claude, bạn có thể mở ứng dụng này ngay trên màn hình máy tính để trò chuyện với AI.

Claude Haiku là một phiên bản AI nhỏ gọn, nhanh nhẹn và tiết kiệm chi phí nhất trong "gia đình" Claude. Nó được thiết kế để làm những việc đơn giản, cần tốc độ cao như tóm tắt nhanh, trả lời tin nhắn hay hỗ trợ khách hàng.

Claude Opus là phiên bản mạnh nhất của Claude, một AI giống như trợ lý ảo thông minh. Nó có thể hiểu và xử lý thông tin phức tạp hơn, làm được nhiều việc khó hơn so với các phiên bản Claude khác, ví dụ như phân tích dữ liệu chuyên sâu hay viết code.

Claude Sonnet là một phiên bản của Claude, một AI thông minh do Anthropic phát triển. Sonnet được thiết kế để cân bằng giữa tốc độ và khả năng suy luận, làm việc hiệu quả với nhiều tác vụ hàng ngày như tóm tắt văn bản, dịch thuật, viết email hoặc phân tích dữ liệu cơ bản. Nó nhanh hơn và tiết kiệm chi phí hơn so với các phiên bản mạnh hơn như Opus, nhưng vẫn đủ thông minh để xử lý các công việc

Claude.ai là trang web chính thức để bạn trò chuyện trực tiếp với Claude – một trí tuệ nhân tạo thông minh. Bạn có thể hỏi Claude đủ thứ chuyện, từ viết bài, tóm tắt thông tin đến lên ý tưởng, giống như có một người bạn siêu giỏi luôn sẵn sàng giúp đỡ vậy.

CLAUDE.md là một tập tin đặc biệt, giống như một cuốn sổ ghi nhớ riêng của Claude. Khi bạn đưa tập tin này vào, Claude sẽ đọc và dùng những thông tin trong đó để hiểu rõ hơn về bạn hoặc về chủ đề bạn đang nói, giúp nó trả lời thông minh và phù hợp hơn.

Đây là khả năng của Claude (hoặc AI nói chung) khi được phép sử dụng các công cụ trên máy tính, giống như cách bạn dùng máy tính để tìm kiếm thông tin, mở ứng dụng hay xử lý dữ liệu. Nó giúp AI thực hiện các tác vụ phức tạp hơn mà không cần bạn phải làm từng bước.

Constitutional AI là cách dạy AI tự học cách hành xử đúng mực, có đạo đức, không cần con người phải chỉ dẫn từng ly từng tí. Giống như AI được trang bị một bộ luật riêng để tự đánh giá và sửa lỗi cho phù hợp.

Hãy tưởng tượng bạn đang nói chuyện với Claude. "Context window" là giới hạn số lượng thông tin (từ, câu) mà Claude có thể "nhớ" và dùng để hiểu cuộc trò chuyện hiện tại của bạn. Giống như trí nhớ ngắn hạn của con người vậy, nó chỉ nhớ được một lượng nhất định thôi.

Embedding là cách máy tính biến chữ, hình ảnh hay âm thanh thành một dãy số. Giống như bạn mã hóa một từ thành một con số để máy tính dễ hiểu và so sánh hơn, những từ có ý nghĩa gần nhau sẽ có dãy số gần giống nhau.

Đây là cách Claude tự động "nghĩ" sâu hơn, phân tích vấn đề từng bước một trước khi đưa ra câu trả lời cuối cùng. Giống như việc bạn nhẩm tính trong đầu hoặc phác thảo ý tưởng ra giấy trước khi nói ra vậy.

Đây là cách bạn hướng dẫn AI bằng cách đưa cho nó vài ví dụ cụ thể về điều bạn muốn nó làm. Giống như bạn chỉ cho một đứa trẻ cách giải bài toán bằng cách làm mẫu vài bài tương tự trước vậy. AI sẽ học từ những ví dụ đó để làm tốt hơn.

Fine-tuning giống như việc bạn dạy thêm cho một đứa trẻ đã biết đọc, biết viết rồi. Thay vì dạy từ đầu, bạn chỉ tập trung vào một môn cụ thể, ví dụ như toán, để bé giỏi hơn ở môn đó. Trong AI, Fine-tuning là lấy một mô hình AI đã được huấn luyện rất nhiều rồi, sau đó dạy thêm cho nó một chút dữ liệu chuyên biệt để nó làm tốt hơn một nhiệm vụ cụ thể nào đó.

Đây là cách bạn ra lệnh cho Claude (hoặc AI khác) thực hiện một hành động cụ thể bên ngoài cuộc trò chuyện, ví dụ như tìm kiếm thông tin trên mạng, đặt lịch hẹn, hay gửi email. Giống như bạn nhờ một người bạn làm giúp việc gì đó vậy.

Grounding (neo dữ kiện) là cách AI dựa vào các thông tin, dữ liệu có sẵn, đã được kiểm chứng để đưa ra câu trả lời chính xác, đáng tin cậy, thay vì tự bịa đặt hay suy diễn lung tung. Giúp AI nói đúng sự thật.

Hallucination là khi AI tự tin đưa ra thông tin sai lệch, không có thật hoặc bịa đặt, giống như nó đang "nói dối" hoặc "nhìn nhầm" một cách rất thuyết phục, dù thực tế không hề có dữ liệu nào chứng minh điều đó.

Hook, hay còn gọi là móc tự động, là một điểm trong chương trình mà bạn có thể 'treo' thêm mã của mình vào đó. Khi chương trình chạy đến điểm này, nó sẽ tự động kích hoạt đoạn mã bạn đã gắn vào, giúp bạn tùy chỉnh hoặc mở rộng chức năng mà không cần sửa đổi mã gốc.

Idempotency (tính bất biến lặp) là khi bạn thực hiện một hành động nhiều lần nhưng kết quả cuối cùng vẫn chỉ có một, không bị thay đổi hay lặp lại. Ví dụ, nhấn nút chuyển khoản 100k nhiều lần, tiền trong tài khoản chỉ bị trừ 1 lần thôi.

Inference là quá trình AI dùng những gì nó đã học được để đưa ra dự đoán, câu trả lời hoặc hành động mới khi nhận được thông tin đầu vào. Giống như bạn dùng kinh nghiệm để đoán xem điều gì sẽ xảy ra vậy.

Đây là ngày cuối cùng mà một AI được cập nhật thông tin. Mọi sự kiện hay dữ liệu xảy ra sau ngày này thì AI sẽ không biết hoặc không thể trả lời chính xác được. Giống như bạn đọc sách đến một trang nhất định, những gì sau trang đó bạn sẽ không biết.

Latency (độ trễ) là thời gian chờ đợi từ lúc bạn gửi yêu cầu cho AI đến khi nó bắt đầu phản hồi. Giống như bạn hỏi bạn bè một câu và chờ họ mở miệng nói câu trả lời đầu tiên vậy.

LLM là viết tắt của "Large Language Model", hay còn gọi là mô hình ngôn ngữ lớn. Hiểu đơn giản, đây là một chương trình máy tính rất thông minh, được dạy bằng một lượng lớn văn bản để có thể hiểu, tạo ra và trả lời các câu hỏi bằng ngôn ngữ tự nhiên giống như con người. Nó là "bộ não" phía sau các chatbot AI như Claude.

Messages API là cách lập trình viên dùng để "nói chuyện" với Claude. Thay vì gõ trực tiếp vào ô chat, họ dùng mã lệnh để gửi tin nhắn (như câu hỏi, yêu cầu) cho Claude và nhận lại câu trả lời. Giống như bạn nhắn tin cho bạn bè qua ứng dụng, nhưng đây là ứng dụng của máy tính nói chuyện với Claude.

Đây là một bộ quy tắc giúp các mô hình AI như Claude hiểu và xử lý thông tin bạn đưa vào một cách nhất quán. Nó giống như một cuốn sổ tay hướng dẫn để AI biết cách sắp xếp và ghi nhớ những gì bạn nói trong suốt cuộc trò chuyện.

Multimodal (đa phương thức) là khả năng của AI khi nó có thể hiểu và xử lý nhiều loại thông tin khác nhau cùng lúc, ví dụ như vừa nhìn hình ảnh, vừa nghe âm thanh, vừa đọc chữ viết để đưa ra câu trả lời hoặc hành động.

Là cách bạn muốn Claude hoặc AI trình bày câu trả lời. Ví dụ, bạn muốn AI viết một đoạn văn, một danh sách gạch đầu dòng, hay một bảng biểu. Nó giúp AI hiểu rõ hơn bạn cần gì để đưa ra kết quả đúng ý.

Parameter (tham số) giống như các nút điều chỉnh trên một chiếc đài radio. Mỗi khi bạn xoay nút (thay đổi tham số), âm thanh (kết quả của AI) sẽ thay đổi. AI học bằng cách tự động điều chỉnh hàng tỷ tham số này để đưa ra câu trả lời tốt nhất.

Permission mode, hay chế độ quyền, là cách bạn cho phép Claude thực hiện các hành động (như gửi email, đăng bài) mà không cần bạn xác nhận từng lần. Giống như bạn cho phép một người bạn thân tự ý dùng đồ của mình mà không cần hỏi lại.

Đây là cách Claude tự nghĩ ra các bước cần làm trước khi bắt tay vào giải quyết một nhiệm vụ phức tạp. Giống như bạn lên kế hoạch trước khi làm bài tập vậy, Claude sẽ tự vạch ra các bước nhỏ để hoàn thành mục tiêu lớn.

Projects trong Claude giống như một không gian làm việc riêng biệt để bạn tổ chức các cuộc trò chuyện, tài liệu và các công việc liên quan đến một chủ đề cụ thể. Nó giúp bạn dễ dàng quản lý và tìm lại thông tin mà không bị lẫn lộn với các cuộc trò chuyện khác.

Prompt caching là khi AI nhớ lại một phần câu hỏi bạn đã hỏi trước đó. Giống như AI có một cuốn sổ tay nhỏ, ghi lại những đoạn bạn hay dùng để lần sau nó trả lời nhanh hơn và không phải 'nghĩ' lại từ đầu.

Prompt engineering là cách mình “dạy” AI hiểu ý mình muốn gì bằng cách đưa ra những câu lệnh, hướng dẫn thật rõ ràng, cụ thể. Giống như bạn hướng dẫn một người bạn làm việc gì đó vậy, càng chi tiết thì kết quả càng đúng ý.

Prompt injection là khi ai đó cố gắng lừa AI làm điều gì đó mà nó không được lập trình để làm, bằng cách đưa vào những câu lệnh "bí mật" hoặc "đánh lừa" trong đoạn hội thoại. Giống như bạn thì thầm một câu lệnh khác vào tai người bạn đang nói chuyện với người khác vậy.

Prompt template giống như một "khuôn mẫu" có sẵn để bạn điền thông tin vào, giúp bạn tạo ra các câu lệnh (prompt) gửi cho AI một cách nhanh chóng và nhất quán. Thay vì phải gõ lại từ đầu mỗi lần, bạn chỉ cần điền các chi tiết cụ thể vào những chỗ trống trong mẫu.

Quantization là cách làm cho các mô hình AI nhỏ gọn hơn bằng cách giảm độ chính xác của các con số bên trong. Giống như việc bạn rút gọn một số thập phân dài thành số tròn hơn để dễ nhớ và dùng nhanh hơn, giúp AI chạy mượt mà trên các thiết bị yếu.

RAG là một kỹ thuật giúp các mô hình AI như Claude trả lời câu hỏi chính xác hơn bằng cách tìm kiếm thông tin liên quan từ một kho dữ liệu lớn trước, rồi dùng thông tin đó để tạo ra câu trả lời. Giống như bạn tra cứu sách vở trước khi viết bài vậy.

Rate limit (giới hạn tần suất) giống như một "ngưỡng an toàn" mà các dịch vụ AI như Claude đặt ra. Nó quy định số lượng yêu cầu bạn có thể gửi đến AI trong một khoảng thời gian nhất định (ví dụ: số tin nhắn mỗi phút). Điều này giúp hệ thống không bị quá tải và đảm bảo mọi người đều có thể sử dụng dịch vụ một cách ổn định.

Đây là cách dạy AI làm việc tốt hơn bằng cách cho nó thử nhiều cách, rồi người thật sẽ chấm điểm xem cách nào tốt, cách nào chưa. AI sẽ học từ những lời chấm điểm đó để lần sau làm đúng ý mình hơn.

Reranking (xếp hạng lại) là quá trình AI xem xét lại một danh sách kết quả ban đầu và sắp xếp chúng theo một thứ tự tốt hơn, phù hợp hơn với yêu cầu của bạn. Giống như bạn sắp xếp lại các món đồ trong tủ cho dễ tìm vậy.

SDK giống như một bộ đồ nghề mà các lập trình viên dùng để tạo ra ứng dụng. Nó chứa các công cụ, hướng dẫn, và các đoạn mã sẵn có giúp việc phát triển phần mềm trở nên dễ dàng và nhanh chóng hơn, thay vì phải viết mọi thứ từ đầu.

Settings.json là một file chứa các cài đặt, tùy chỉnh cho một chương trình hoặc ứng dụng. Giống như bạn ghi chú lại những lựa chọn của mình vào một cuốn sổ để lần sau mở ra dùng lại mà không cần nhớ.

Trong AI, "Skill" (kỹ năng) là một khả năng đặc biệt mà AI được dạy để thực hiện, giống như con người học một kỹ năng mới. Ví dụ, một AI có thể có kỹ năng tóm tắt văn bản, dịch ngôn ngữ, hoặc viết email. Mỗi kỹ năng giúp AI làm được một việc cụ thể.

Slash command, hay lệnh gạch chéo, là một cách nhanh gọn để bạn ra lệnh cho Claude hoặc các công cụ AI khác. Thay vì phải gõ cả câu dài, bạn chỉ cần gõ dấu gạch chéo '/' rồi đến một từ khóa ngắn gọn là AI sẽ hiểu bạn muốn làm gì.

Stop sequence (chuỗi dừng) là một đoạn văn bản bạn đưa cho AI biết khi nào thì nó nên ngừng viết tiếp. Giống như bạn bảo AI rằng: "Khi nào thấy chữ 'Hết', thì đừng viết nữa nhé."

Streaming là cách một chương trình AI trả lời bạn từng chút một, giống như khi bạn xem phim trực tuyến vậy. Thay vì đợi AI nghĩ xong hết rồi mới đưa ra câu trả lời dài, nó sẽ gửi từng phần nhỏ liên tục, giúp bạn nhận được thông tin nhanh hơn và không phải chờ đợi lâu.

Trong AI, subagent (tác tử con) là một AI nhỏ hơn, chuyên làm một việc cụ thể, được một AI lớn hơn (agent chính) giao nhiệm vụ. Giống như một đội trưởng giao việc cho các thành viên trong nhóm vậy.

System prompt (lời nhắc hệ thống) là những chỉ dẫn ban đầu bạn đưa cho AI để nó hiểu rõ vai trò, tính cách, hoặc các quy tắc cần tuân thủ trong suốt cuộc trò chuyện. Nó giống như việc bạn dặn dò một người bạn thân phải làm gì trước khi bắt đầu một công việc nào đó.

Temperature (nhiệt độ) trong AI giống như việc bạn điều chỉnh độ 'sáng tạo' hay 'ngẫu nhiên' của câu trả lời. Nhiệt độ càng cao, AI càng nghĩ ra nhiều ý mới lạ, đôi khi hơi 'lạc đề'. Nhiệt độ thấp thì AI sẽ trả lời an toàn, đúng trọng tâm hơn.

Token là đơn vị nhỏ nhất mà AI dùng để xử lý ngôn ngữ, có thể là một từ, một phần của từ, hoặc một ký tự. Giống như các chữ cái ghép lại thành từ, token ghép lại thành câu để AI hiểu và tạo ra văn bản.

Tool use là khi bạn hướng dẫn AI sử dụng các công cụ bên ngoài (như tìm kiếm Google, máy tính, hay các ứng dụng khác) để hoàn thành yêu cầu của bạn. Giúp AI làm được nhiều việc hơn những gì nó tự biết.

Top-p là một cách để Claude chọn từ tiếp theo khi tạo câu trả lời. Thay vì chọn từ có khả năng cao nhất, nó sẽ xem xét một nhóm các từ có khả năng cao nhất, rồi chọn ngẫu nhiên một từ trong nhóm đó. Điều này giúp câu trả lời của Claude đa dạng và tự nhiên hơn, không bị lặp lại hay quá cứng nhắc.

Transformer là một kiểu kiến trúc đặc biệt trong AI, giúp máy tính hiểu và tạo ra ngôn ngữ tự nhiên tốt hơn rất nhiều. Nó giống như một bộ não có khả năng tập trung vào những phần quan trọng nhất của câu để xử lý thông tin hiệu quả.

Hãy hình dung bạn có rất nhiều hình ảnh, âm thanh, hay văn bản. Để máy tính hiểu và tìm kiếm nhanh những thứ giống nhau, nó cần biến chúng thành các con số. Vector database là nơi lưu trữ những dãy số này một cách thông minh, giúp máy tính dễ dàng tìm ra những thứ tương tự nhau trong "kho" dữ liệu khổng lồ.

Webhook giống như một người đưa tin tự động. Khi có sự kiện gì đó xảy ra trên một ứng dụng (ví dụ: có tin nhắn mới, có đơn hàng mới), nó sẽ tự động gửi thông báo đến một ứng dụng khác mà bạn đã cài đặt trước. Không cần phải hỏi đi hỏi lại, cứ có tin là báo ngay.

Worktree trong Git giống như việc bạn có nhiều bản sao của cùng một dự án trên máy tính, nhưng chúng đều được liên kết với một kho chứa chính. Điều này giúp bạn làm việc trên nhiều tính năng hoặc sửa lỗi cùng lúc mà không làm ảnh hưởng đến nhau.

XML tags (thẻ XML) là những ký hiệu đặc biệt như <tên_thẻ> và </tên_thẻ> mà bạn dùng để đánh dấu các phần khác nhau trong tin nhắn gửi cho Claude. Giúp Claude hiểu rõ đâu là phần tiêu đề, đâu là nội dung chính, hay đâu là yêu cầu cụ thể, để nó xử lý thông tin chính xác hơn. Giống như bạn dùng bút highlight để đánh dấu các đoạn quan trọng vậy.

Đây là cách bạn ra lệnh cho AI làm gì đó mà không cần đưa cho nó bất kỳ ví dụ nào trước. Bạn chỉ cần nói thẳng yêu cầu, và AI sẽ cố gắng thực hiện dựa trên những gì nó đã học.